Blog

Luisteren met een leeg hoofd

Afgelopen tijd stond er veel op mijn Facebook én mijn twitter tijdlijn over het programma Ali B. op volle toeren. Misschien ken je het programma wel. In het kort gaat het hierom:

In elke uitzending brengt Ali B een bevriende rapper of r&b-zanger in contact met een Nederlandstalig artiest. De zanger kiest een gouwe ouwe uit zijn eigen repertoire en de rapper maakt hiervan een remake, een persoonlijke, vrije interpretatie in zijn eigen stijl, en vice versa. Aan het eind van elke aflevering brengen beide artiesten hun nieuwe versie ten gehore ten overstaan van de originele artiest.

Ik heb eens wat afleveringen teruggekeken en ik was  aangenaam verrast door de aflevering met Ten Sharp. (Kennen jullie hen nog? Onder andere van het nummer “YOU”)

De ontmoeting tussen Marcel van Ten Sharp en rapper Cho was bijzonder. 

Je merkte dat Cho zich op zijn gemak voelde en toen Marcel (samen met Nick) zijn liedje opnieuw had gemaakt en het voor hem zong, was Cho heel ontroerd.

Hij zei: “Wauw, wat mooi.” In de camera zei hij: “Ze hebben naar me geluisterd. Wat voel ik me door hem begrepen.”
Het raakte me. De manier waarop hij het zei, klonk alsof dat voor hem heel bijzonder was. Dat hij begrepen werd.

Luisteren om te begrijpen

Als het gaat om een ontmoeting gaat het altijd daarover. Dat de ander zich door jou begrepen voelt.

Je kent vast zelf ook het gevoel. Dat je een gesprek hebt, en dat je je compleet begrepen voelt. Eén van de fijnste gevoelens die je kunt hebben. Dat is wat er gebeurt als er een ontmoeting van hart tot hart is.

En, als je je begrepen voelt, durf je ook te laten zien wat je bezig houdt en dat zal het contact alleen maar intensiveren.

De ander écht begrijpen en écht naar de ander luisteren is moeilijker dan je denkt. Het is als het ware luisteren met een leeg hoofd. Maar al te vaak luisteren we met een vol hoofd.

Laatst kwam ik thuis en wilde ik zo graag even mijn verhaal van die dag doen. Mijn man had echter ook een bijzondere dag gehad en die begon met vertellen. Op het moment dat hij halverwege zijn verhaal was, merkte ik dat ik het overnam. Omdat ik ook zo graag even wilde delen.
Hij liet mij mijn verhaal doen, terwijl hij op zijn telefoon even het laatste nieuws meepakte. Resultaat: beiden voelden we ons niet begrepen en beiden hebben we ons verhaal niet écht kunnen doen. Gelukkig konden we dat uitspreken en kwam het toch nog goed. 🙂

Het lijkt makkelijk, écht naar de ander luisteren, met een leeg hoofd. Maar vaak is ons hoofd vol met van alles en nog wat. Zelfs als we aan het luisteren zijn.

Sturend luisteren

Soms luisteren we maar half naar iemand, totdat hij of zij iets zegt waar jij het graag over wil hebben. Of dat ook hetgeen is waar de ander over wil vertellen, is dan maar de vraag. In interviews merk ik het vaak. De interviewer wil graag een bepaalde kant op, dus zal bij het minste of geringste dat die kant op gaat het gesprek daarheen sturen.

Soms kan sturend luisteren heel effectief zijn. De vraag is of het gesprek niet nóg interessanter zou zijn als je geluisterd had zonder je eigen agenda. Misschien zegt degene tegenover je wel iets veel interessanters dat jij nu gemist hebt. Omdat jij zat te wachten op de aanleiding om het over datgene te hebben waar jij het graag over wil hebben.

Een vat vol adviezen

Hoe vaak komt het niet voor dat je in gesprek bent met iemand en dat je tijdens het gesprek in je hoofd al allerlei oplossingen bedenkt? Terwijl de ander praat, bedenk jij al het advies dat je gaat geven. Of, je bent al bezig om in je hoofd het antwoord te formuleren. Of die ander nou een advies wil of niet, het gaat automatisch. En vaak bedoelen we het ook echt goed.

Natuurlijk weten we best dat écht luisteren en de ander begrijpen meer gaat over een open houding, concentratie en oprechte interesse. Luister je om de ander te begrijpen? Of om te antwoorden? 

Is dit relevant?

Wat we allemaal en altijd doen is ons afvragen “Is dit relevant voor mij?” En wat daar nog bij komt is dat we vaak denken te weten wat de ander gaat zeggen. Als iemand nog maar net begonnen is met zijn of haar verhaal, vullen we vast in waar dit verhaal heen gaat. 
Op basis van die invulling maken we in een korte tijd de beslissing of we echt luisteren, of dat we vriendelijk hummen en knikken, maar ondertussen ons boodschappenlijstje afwerken.

Luisteren met een leeg hoofd. Hoe dan?

Volgens mij gaat het er met name om dat je een keus maakt om volledig op te gaan in het verhaal van de ander. Niet omdat hij of zij advies wil, of een antwoord wil, maar omdat hij of zij in de eerste plaats wil delen en begrepen wil worden.

Door volledig op te gaan in het verhaal van de ander, zul je eerder datgene wat je hoort samenvatten en alleen vragen stellen die volledig aansluiten bij het verhaal van de ander.

Als je luistert met een leeg hoofd zal degene met wie je een ontmoeting hebt, dit absoluut merken. En zal hij of zij later zeggen, of denken: “Wauw, ik ben echt begrepen.” Net als rapper Cho.

In dat kader las ik een prachtig gedicht van Leo Buscaglia, Psycholoog (1924 – 1998) dat ik graag met jullie wil delen.

Luisteren

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij begint mij adviezen te geven,
dan doe je niet wat ik je vraag.

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij begint mij te vertellen,
waarom ik iets niet zo moet voelen als ik voel,
dan neem jij mijn gevoelens niet serieus.

Als ik je vraag naar mij te luisteren,
en jij denkt dat jij iets moet doen
om mijn problemen op te lossen,
dan laat je mij in de steek,
hoe vreemd dat ook mag lijken.

Dus, alsjeblieft, luister alleen maar naar me
en probeer me te begrijpen.
En als je wilt praten,
wacht dan even en ik beloof je
dat ik op mijn beurt naar jou zal luisteren.

Je zult zien dat als je met een leeg hoofd luistert, je contacten intenser zullen zijn. En, nogmaals: het is ook prima als je de keus maakt om dat niet te doen. Dan doe je het tenminste bewust. Maak dus een keus om leeg te luisteren, of niet.
En, ik daag je uit om vaak de keus te maken met een leeg hoofd te luisteren. Misschien ontdek je wel hele mooie, nieuwe kanten van de mensen die je ontmoet!

Comments are closed